30 stycznia 2010
Karma w życiu wielbiciela jest zagadnieniem bardzo złożonym. W śastrach mówi się, że już intonowanie samego odbicia świętego imienia Kryszny (nāmābhāsa) ma moc zniszczyć przejawioną karmę (prarabdhakarma, prārabdha-karma). Wiśwanatha Czakrawarti Thakura w swojej Madhurjakadambini opisuje również, w jaki sposób prarabdhakarma zostaje wykorzeniona dzięki osiągnięciu doskonałości w sadhanabhakti. Zgadza się to z ideą, że karma zostaje zniszczona w chwili inicjacji, o tyle, o ile sama inicjacja, będąca częścią sambandhadżniany (sambandha-jñāna, wiedza o relacji z Bhagawanem – przyp.red.), dopełnia się dopiero wtedy, gdy wielbiciel kończy etap sadhanabhakti. Według Śri Dżiwy Goswamiego prarabdhakarma jest ostatnią pozostałością karmicznego zniewolenia, której wielbiciel musi doświadczyć. Innymi słowy, najpierw niszczone są nieprzejawione stadia jego karmicznego zniewolenia, natomiast prarabdhakarma zostaje usunięta jako ostatnia dzięki łasce Bhakti Dewi.
Co dzieje się z wielbicielem, który uwolnił się już z więzów karmy, lecz nie rozwinął jeszcze czystej miłości do Kryszny – premy? Pan przejmuje opiekę nad jego ciałem i sam podtrzymuje je przy życiu, aby wielbiciel mógł dalej kultywować premę. Nie oznacza to jednak, że taki wielbiciel będzie wolny od chorób, nieszczęść czy cierpienia. Oznacza natomiast, że żadna z tych rzeczy nie wynika z prarabdhakarmy. Są one szczególnym zrządzeniem Pana, mającym sprawić, by wielbiciel jeszcze bardziej na nim polegał oraz by wzrosły jego zapał i miłość.
Dlatego w pełni kwalifikowany wisznuicki guru nie cierpi z powodu karmy. Jeśli guru osiągnął etap niszthy (niṣṭhā) – stałości w oddaniu – przeszkody wynikające z dobrej i złej karmy zostają całkowicie usunięte; jest to purnaniwrytti (pūrṇa-nivṛtti). Nadal istnieje jednak znikoma możliwość ponownego pojawienia się anarth wynikających z karmy. Kiedy guru osiąga asakti, ostatni etap sadhanabhakti, na którym umysł jest całkowicie przywiązany do Kryszny, karmiczne przeszkody zostają usunięte bezpowrotnie; jest to atjantikiniwrytti (ātyantikī-nivṛtti). Takiej terminologii używa Śri Wiśwanatha Czakrawarti Thakura.
Śri Rupa Goswami wyjaśnia również, że sadhanabhakti uwalnia człowieka od wszelkiego cierpienia (kleśaghnī) pojawiającego się w postaci karmy, której korzeniem jest niewiedza (avidyā). Jak to możliwe? Bhakti jest najwyższą wiedzą – radżawidją (rāja-vidyā).
Chociaż mówi się, że guru bierze na siebie karmę ucznia, oznacza to, że usuwa ją, angażując ucznia w sadhanabhakti i obdarzając go swoim błogosławieństwem. Słuchanie i intonowanie o Krysznie pod przewodnictwem Śri Guru, połączone z łaską guru, niszczy karmę człowieka. Spośród tych dwóch czynników – wysiłku wkładanego w sadhanę oraz łaski guru – ważniejsza jest ta druga: liṅga-bhūyastvāt tad dhi balīyas tad api (Wedantasutra 3.3.45). Guru musi zatem posiadać moc błogosławienia ucznia i angażowania go w sadhanabhakti. Tak kwalifikowany guru nie musi doświadczać karmy swoich uczniów na wzór Chrystusa.
Śrila Prabhupada powiedział:
„To jest teoria chrześcijańska: »Ty coś robisz, a ja za to cierpię«. Nie. To ty musisz cierpieć. Zrobiłeś coś złego – musisz cierpieć. To jest prawdziwa filozofia”.
Powiedział również:
„Ktoś popełnił morderstwo, ale uważa, że karę powinien ponieść jego ojciec! Czy to rozsądna propozycja? »Nie, to ty popełniłeś morderstwo; to ty musisz zostać powieszony«. Podobnie, kiedy dopuszczasz się grzesznych czynów, to ty musisz cierpieć – nie Jezus Chrystus. Takie jest prawo Boga”.
Wynika z tego, że guru, będąc wolnym od karmy, nie dostaje się ponownie pod jej wpływ, kiedy inicjuje uczniów. Nie musi też cierpieć z powodu ich karmy. Rupa Goswami mówi jednak, że jeśli guru przyjmuje zbyt wielu niekwalifikowanych uczniów, stanowi to obrazę, która może zakłócić jego bhadżanę. Oznacza to, że jeśli uczniowie niewłaściwie się zachowują, guru musi mierzyć się z konsekwencjami ich postępowania, co dodatkowo utrudnia jego pracę.
Co więcej, jeśli uczeń porzuci służbę dla guru, karma, która została zawieszona, aby mógł zaangażować się w sadhanabhakti, ponownie pochwyci takiego krnąbrnego ucznia. Z pewnością przysporzy to guru troski i bólu serca. Właśnie w taki sposób bhadżana guru może zostać zakłócona. Nie należy obciążać guru w ten sposób.
Śrila Prabhupada czasami w podobny, pełen pokory sposób mówił o sobie, stwierdzając, że przyjął zbyt wielu niekwalifikowanych uczniów i w rezultacie musiał cierpieć. Z pewnością było jasne, że niektóre ich działania sprawiały mu wiele niepokoju. Jeśli jednak uważnie przeanalizujemy jego nauczanie, równie jasno zobaczymy, że karma ucznia zostaje stopniowo niszczona proporcjonalnie do tego, w jakim stopniu stosuje się on do wskazówek Śri Guru. Jeśli więc guru jest kwalifikowany, odpowiedzialność spoczywa na uczniach, aby szczerze za nim podążali. Jeżeli tak czynią, sami uwolnią się od karmy w miarę osiągania świadomości Kryszny.
Śrila Prabhupada mówi:
„Inicjowany wielbiciel otrzymuje możliwość uwolnienia się z uwikłania w karmiczny kołowrót. Inicjacja oznacza początek, a nie doskonałość. Zadaniem mistrza duchowego jest prowadzić ucznia ku doskonałości. Jeśli jednak ktoś nie przestrzega ściśle wskazówek autentycznego mistrza duchowego, jego inicjacja traci znaczenie.
Ceremonia inicjacji jest zobowiązaniem ucznia do przestrzegania poleceń mistrza duchowego. Jeśli więc mistrz duchowy jest autentyczny, a uczeń poważnie podchodzi do wykonywania jego poleceń, sukces jest pewny.
Jeżeli uczeń ściśle podąża ścieżką życia w oddaniu, nie jest już karmim, a wszystkie jego działania – choć mogą z pozoru przypominać zwykłą pracę albo czynności wykonywane zgodnie z zaleceniami pism – zaliczają się do służby oddania. Służba oddania zaś, w każdych okolicznościach, pozostaje wolna od działania i reakcji karmy”.
[Opracowanie: GVd, grafika: swamitripurari.com]